 |
 |
Bu binada, döşeme demirleri kiriş içerisine yeterince sokulmamış, döşemeler kiriş birleşme yerlerinden ayrılmıştır.
Fotoğrafta, kolon-kiriş birleşme ve düğüm noktalarında meydana gelen hasar görülmektedir. Buradaki demirlerin
paslanarak kesitlerinin zayıflaması ve zamanla çürümesi sonucu, zayıflayan kesitlerde ağır hasarlar meydana gelmiştir. Demirler
paslanmaya karşı koruyucu bir tabaka ile korunmalıdır. Yapılarda yağmur suları binaya zarar vermemelidir; yağmur kanalına
bağlanmalıdır.
Kalitesiz Beton
Yapılan incelemeler neticesinde önemli miktarda hasar gören yapılarda düşük dayanımlı beton kullanıldığı gözlemlenmiştir.
Yönetmeliğin öngördüğü standartlara göre deprem bölgelerinde yapılacak tüm betonarme binalarda C 16 (BS 16)'dan daha düşük
dayanımlı beton kullanılamaz. Yine birinci ve ikinci derece deprem bölgelerinde taşıyıcı sistemi "süneklik düzeyi yüksek",
sadece çerçevelerden oluşan binalar ile taşıyıcı sistemden bağımsız olarak deprem sonrası kullanımı gereken ve tehlikeli madde
içeren -hastahaneler, itfaiye binaları, PTT, haberleşme, ulaşım istasyonları, okullar vs.- binalarda C20 (BS 20) veya daha
yüksek dayanımlı beton kullanılması zorunludur. Tüm deprem bölgelerinde TS-500'deki tanıma uygun beton kalite denetimi olmadan
beton üretimi ve vibratörsüz beton yerleştirilmesi yapılmamalıdır.
Beton kalitesinin düşük olması, betonun dayanımını azaltmakta ve bu da betonun dağılarak ağır hasar görmesine neden
olmaktadır.
Betonarme yapılarda beton, yüksek basınç dayanımını ve düşük çekme dayanımını karşılar. Betonarme yapılarda çekme gerilmeleri
çelik donatısı ile karşılanır.
Basınç etkisi altında meydana gelen hasar ezilme şeklindedir. Beton basınç altında ezildikten sonra o bölgedeki boyuna
donatının burkulması daha kolay olur. Boyuna donatının burkulmasının önlenmesi için etriye sıklaştırılması yapılmalı ve kolon
kesitleri yeterli miktarda artırılmalıdır.
Kolon-kiriş birleşim noktalarında betonda boşluk olmaması için beton mutlaka vibratör ile sıkıştırılarak yerleştirilmelidir.
Hazır betona dökümün kolay yapılması için döküm anında su ilave edilmesi betonun mukavemetini düşürür. Fazla su betonda boşluk
yaratır. Fazla su ilave etmek sakıncalı olduğundan, bundan kaçınılmalıdır.
Fotoğrafta görülen binada beton kalitesi çok düşüktür ve betonda boşluklar vardır. Burada olduğu gibi vibratörsüz beton
dökülmemelidir. Ayrıca çok sıcak havalarda beton dökülürse, beton suyunu hızla kaybeder ve çatlama yapabilir. Beton sulanmazsa
yanar. Mukavemetini kaybederek el ile ufalanacak hale gelebilir. Beton döküldükten sonra betonu korumak için üzerine hasır veya
koruyucu diğer malzemeler konulmalıdır. Kışın don etkisine karşı + 4 C°'nin altında beton dökülmemelidir.
Bu fotoğrafta, zemin kat ve 1 normal katlı betonarme yapıda, yetersiz kolon kesiti ve kalitesiz beton nedeni ile köşe
kolon ve kiriş düğüm noktasında meydana gelen hasar görülmektedir.
Fotoğraftaki yapının tamamında 60 cm kadar oturma meydana gelmiş; zemin kat ve dükkan girişleri tretuar seviyesinden
aşağıda kalarak gömülmüştür.
Fotoğrafta, deprem dalgaları sonucu zayıf zemindeki yapılarda meydana gelen oturma ve kaldırımda oluşan hasar
görülmektedir. Burada kaldırım da deprem dalgaları etkisi ile yapıya nazaran yükselmiş olabilir.
Bu binadaki gibi bodrum kat bulunmayan yapılarda, deprem dalgaları zayıf zemin nedeniyle yapının farklı temel yükleri
etkisi ile farklı oturmalar meydana getirmektedir. Zemindeki farklı oturmalardan dolayı yapı arkaya doğru daha fazla yatmıştır.
Yapıda herhangi bir hasar görülmemekle beraber yapının bu haliyle kullanılması mümkün değildir. Yapının çeşitli tedbirler
alınarak düzeltilmesi mümkün olabilir. Ancak bu ekonomik olmayabilir. Bu nedenle mutlaka yapı yapılmadan önce tüm tedbirler
alınmalıdır.
|
|
|
|
|
 |
|
 |
