 |
 |
Fotoğraftaki binada deprem dalgalarının etkisi ile meydana gelen, zemindeki farklı oturmalar; bodrumsuz yapının arka
tarafa doğru düşeyinden ayrılarak 2 m. kadar yatmasına sebep olmuştur. Yapıda herhagi bir hasar tespit edilmemiştir.
Fotoğrafta, deprem dalgaları sonucu zayıf zeminde oluşan yoldaki kabarma ve binalardaki oturma görülmektedir.
Üç katlı olarak teşekkül etmiş yapılarda herhangi bir deprem hasarı görülmemekle beraber beş kat + çekme kat olarak
inşa edilen yeni yapı, sağ kenara doğru takriben 70 cm kadar oturarak gömülmüştür. Yapının temel derinliği yetersizdir ve
bodrum kat yapılmamıştır. Aynı sokakta bulunan yapılardan fazla katlı olanlarının deprem dalgalarından daha fazla etkilendiği
açıkça görülmektedir.
Zayıf Zemin
Deprem bölgelerindeki bazı yerlerde zemin koşullarının elverişsiz ve yeraltı suyu seviyesinin çok yüksek olduğu görülmüştür.
Temel seviyesinin yeterli derinliğe indirilmediği, genellikle binalara bodrum kat yapılmadığı gözlemlenmiştir. Bina sahipleri,
binalara bodrum kat yapılmamasının nedenini; 'bodrum kat yapmak maliyeti yerine, aynı maliyetle iki kat yapmayı tercih
ettikleri' şeklinde ifade etmişlerdir. Konu tamamen ekonomik tercihlerden kaynaklanmıştır. Temel derinliğinin yapı yüksekliğinin
1/6'sı kadar olması gerekirken bu kurala uyulmamıştır. Cepheleri çok dar olan blok başı ve ikiz nizam yapılar devrilmeye karşı
rijit davranamayacağından, bu gibi binalarda devrilmeler meydana gelmiştir.
Zeminin farklı oturması sonucu kısmen yıkılan bazı binalar ağır hasar görmüştür. Bazı binalarda yapı yeterince sağlam
olduğundan herhangi bir hasar görülmemekle beraber, farklı oturma nedeni ile binalar kullanılamaz hale gelmiştir. Bu gibi
yapılarda tedbir olarak bodrum kat yapılması, zeminin iyileştirilerek drenaj yapılması mutlaka sağlanmalıdır.
Temel altına, mıcır serilmesi ve grobeton dökülmesi işlemi zaman zaman uygulanmamaktadır. Bunun yerine tesviye edilmiş toprak
zemin üzerine demir döşenerek temel betonu dökülmektedir. Bu da temellerdeki donatıların zamanla paslanmaları sonucu çürüyerek
mukavemetlerine kaybetmelerine neden olmaktadır. Temellerde grobeton ile zemin düzeltilmeli ve 5 cm paspayı bırakıldıktan sonra
temel betonu dökülmelidir.
Fotoğrafta, bodrumsuz yapıda, radye temel altında yeraltı suyu görülmektedir. Yapının cephesi yüksekliğine göre çok
dar olduğundan yapı temelle birlikte yan yatarak devrilmiştir. Yapı yatay deprem kuvvetlerine karşı devrilmeye engel olacak
rijitliğe sahip değildir.
Zemindeki farklı oturmalardan dolayı yapının bir bölümü çökmüştür. Yapılarda zeminin farklı oturmasına izin
verilmemelidir. Zemin iyileştirilerek gerekli tedbirler alınmalıdır.
Fotoğrafta deprem dalgaları sonucu oluşan zayıf mütemadi veya münferid temellerin arasından zeminin kabararak dükkan
içerisinde yükselmesi görülmektedir. Zayıf zeminlerde radye temel yapılmalı ve zemin mutlaka sıkıştırılarak
iyileştirilmelidir.
Bu binanın en üst katındaki döşeme üzerinde yapılan parapet duvarın yüksekliği çok fazla olduğundan, bu ağır yük en
üst kattaki zayıf kolonların göçerek yıkılmasına sebep olmuştur.
Çatı katlarına sonradan yapılan ilave yüklemeler binada ağır hasarlara neden olabilmektedir.
Yapıda sonradan ilave edilen bölümler nedeniyle, zayıf katlar en üst katlarda da oluşabilmektedir.
|
|
|
|
|
 |
|
 |
